Giri

17. yüzy覺lda bir Osmanl覺 gezgini olan Evliya Çelebi, gördüü bir rüyadan ilhamla Osmanl覺 襤mparatorluu topraklar覺nda bir yolculua ç覺km覺t覺r. Avrupa ve Kuzey Afrika’ya seyahat etmi ve maceralar覺n覺 kapsaml覺 olarak Seyahatname’sinde yazm覺t覺r.

Bu sergiyi gezin ve Evliya, Leydi Mary Montagu, Jean de Thevenot ve dier macerac覺lar覺n gözlerinden zamanlar ve mekânlar aras覺nda insanlar ve fikirlere dair bu seyahatleri kefedin.

Bunlar, Osmanl覺 襤mparatorluu ve Avrupa aras覺nda kahve, müzik, t覺p, mimari ve uzak olmakla beraber ula覺lmaz olmayan diyarlara dair hikâyeler üzerinden sürekli sohbet ve al覺veri anlat覺lard覺r.

“Bütün dünyay覺 gezeceksin ve insanlar sana hayranl覺k duyacaklar”

Bu, Evliya Celebi’nin bugün temsil ettiklerinin ve 17. yüzy覺ldaki yaam覺n覺n öyküsüdür. Çelebi, kendisini bir dünya seyyah覺, bir meddah, bir edip, bir Müsluman, bir asker, bir müzisyen ve bir dünya vatanda覺 olarak görmütür.
Hikâyesi ise, baka dünyalara ve bak覺 aç覺lar覺na fiziksel, entelektüel ve ruhsal bir yolculua ç覺karan bir seyahat ve tuhafl覺klar hikâyesidir. Yeni kar覺lamalar覺n ve bunlar覺n yol açaca覺 keiflerin aray覺覺na ç覺kacak kadar cesur, maceraya susam覺, yerinde duramayan bir hayal gücü olan ve gözü sürekli ilham peinde biridir Evliya Çelebi.

Bu serginin temas覺 seyahat ve farkl覺 insanlar, kültürler ve toplumlar aras覺nda sürekli gelien görümelerin kefinde Evliya ile birlikte Leydi Mary Montagu, Jean de Thevenot, Thomas Dallam ve Thomas Coryate gibi dier macerac覺lar覺n ayak izlerini takip ediyoruz.

17. yüzy覺lda bu kadar uzak mesafelere seyahat etmek pek kolay gösterilen bir yiitlik olmasa gerek, ancak pek çok aç覺dan bu gezginler dünyan覺n daha geni bir k覺sm覺nda olup bitenleri derlemeyi baard覺lar. 襤stanbul, Londra, Viyana ve Kahire’de gezdikçe, bu hikâyelerin ve ehirlerin tek balar覺na var olmad覺klar覺n覺, aksine birbirlerine bal覺 ve birbirlerinden etkilendiklerini fark ediyoruz.
Örnein, unu biliyor muydunuz?

Leydi Mary Montagu, suçiçeine kar覺 a覺 yapma fikrini Osmanl覺 dönemi 襤stanbul’undan Londra’ya ilk getiren kiidir.  

Kahvehanelere uçar覺 davran覺lar覺n ve rahats覺z edici tart覺malar覺n kötü üne sahip merkezleri olarak kötü gözle bak覺lsa da, duvarlar覺 aras覺nda cereyan eden entelektüel sohbetler popülerliklerini art覺rd覺 ve ziyaretçileri aras覺nda bir fincan kahve içmek için Osmanl覺 k覺yafetlerine bürünen Alexander Pope ve Samuel Pepys gibi ünlü simalar bulunmaktayd覺.

Christopher Wren, St. Paul Katedralini tasarlarken 襤stanbul’daki kilise ve camilerin kubbelerinden etkilenmiti.

Hem Michelangelo hem de Leonardo da Vinci, 襤stanbul’da Haliç’e köprü tasarlamalar覺 için davet edilmilerdi.

Bu durdurulamaz seyahat ve örenme istei ile merak, 襤slam’覺n ve Müslüman topluluklar覺n çok erken tarihlerden bu yana Avrupa ve ehirleri ile iletiim halinde olduunu göstermektedir. Osmanl覺lar ve Avrupa aras覺ndaki ilikiler tarih boyunca varl覺覺n覺 sürdürmütür.

At s覺rt覺nda, deniz yoluyla, yayan ya da bilgisayar ekran覺n覺z üzerinden kendi merak覺n覺z覺 giderin ve bu farkl覺 dünyalara yap覺lan seyahatlerde Evliya ve dierlerine kat覺l覺n.

Listing information
List image: